Ο Mario Benedetti πέθανε στις 17 Μαϊου 2009 στο Μοντεβιδέο. Οι ελληνικές εφημερίδες αφιέρωσαν λίγες γραμμές στο έργο και την πολιτική του δράση, καθότι το ελληνικό αναγνωστικό κοινό γνωρίζει ελάχιστα πράγματα για τον ποιητή και μυθιστοριογράφο από την Ουρουγουάη.

Γεννήθηκε το 1920 στο Paso de los Toros αλλά σύντομα μετακόμισε με τους γονείς του στο Μοντεβιδέο, την πόλη που ο ίδιος θεωρούσε ιδιαίτερη πατρίδα του. Εκεί, άλλωστε, διαδραματίζονται οι ιστορίες των βιβλίων του. Η σχολική του ζωή ξεκίνησε στο Γερμανικό Κολέγιο του Μοντεβιδέο, όπου άρχισε να γράφει ποιήματα και διηγήματα. Σύντομα όμως αναγκάζεται να δουλέψει, εξαιτίας της ασταθούς οικονομικής κατάστασης της οικογένειάς του. Αυτή η τόσο πρώιμη επαφή του με την εργασιακή πραγματικότητα τού επέτρεψε να γνωρίσει σε βάθος έναν από τους άξονες της λογοτεχνίας του: τον γκρίζο κόσμο των γραφείων.

Από το 1938 μέχρι το 1941 έζησε σχεδόν αδιάκοπα στο Μπουένος Αϊρες. Χρόνια μετά θα θυμηθεί: «Εκεί αποφάσισα να γίνω συγγραφέας και έγραψα το πρώτο μου βιβλίο με ποιήματα, που τώρα το έχω ξεχάσει ή προσπαθώ να το ξεχάσω γιατί ήταν πολύ κακό». Το 1946 παντρεύεται με τη Luz Lopez Alegre, τον μεγάλο έρωτα της ζωής του.

Αφού επέστρεψε στο Μοντεβιδέο, το 1948, εργάστηκε ως διευθυντής στην εφημερίδα Marginalia που εκδόθηκε μέχρι την επόμενη χρονιά, όταν ο ίδιος γίνεται μέλος του συμβουλίου σύνταξης του περιοδικού Número, εφαλτήριο για το ξεκίνημα και την εξέλιξη μιας νέας σειράς δημιουργών, γνωστη ως "γενιά του '45". Το 1949 εκδίδει το πρώτο του βιβλίο με διηγήματα, το οποίο κερδίζει το βραβείο του Υπουργείου Παιδείας. Αυτό το βραβείο του απονέμεται κι άλλες φορές, αλλά από το 1958 αρνείται συστηματικά τις απονομές αυτού του είδους, αδυνατώντας να συμφωνήσει με τους κανονισμούς τους.

Από το 1954 μέχρι το 1960 βρέθηκε τρεις φορές στη θέση του λογοτεχνικού διευθυντή του Mancha, του εβδομαδαίου εντύπου που επηρέασε όσο κανένα άλλο την πολιτική και πολιτιστική ζωή της Ουρουγουάης αλλά και της Λατινικής Αμερικής γενικότερα. Με τη συλλογή Poemas de la oficina (Ποιήματα γραφείου) που εκδόθηκε το 1956 ο Benedetti βρίσκει τη δική του ξεχωριστή θέση στην ποίηση της χώρας του. Ο κόσμος της δουλειάς, η γραφειοκρατία και ο μικροαστισμός της μεσαίας τάξης πρωταγωνιστούν στη συλλογή αυτή, που τον έκανε ιδιαίτερα αγαπητό στο ευρύ κοινό. Ο απλός, άμεσος και καθημερινός τρόπος γραφής του έχει τις ρίζες του στον θαυμασμό για την ποίηση του Baldomero Fernandez Moreno και του Antonio Machado. Οι ζωές των ηρώων του είναι ποτισμένες από τις προσωπικές του εμπειρίες ως ταμίας σε εταιρεία ανταλλακτικών αυτοκινήτων, δημόσιος υπάλληλος, τηρητής βιβλίων, στενογράφος στη Χημική Σχολή. Μόλις από το 1969 μπορεί να ζήσει από τη δημοσιογραφία και τα βιβλία.

Το 1959 ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εμπειρία αυτή είναι σημαντική γι' αυτόν επειδή βλέπει από κοντά τον "πραγματικό καπιταλισμό". Την ίδια χρονιά η Επανάσταση της Κούβας θα σημαδέψει τον πνευματικό κόσμο της Λατινικής Αμερικής. Αυτό το γεγονός επηρεάζει καταλυτικά την πολιτική και λογοτεχνική εξέλιξη του συγγραφέα από την Ουρουγουάη. Οπως δήλωνε ο ίδιος, τον έκανε να δει σε βάθος την κατάσταση στη Λατινική Αμερική, όταν οι περισσότεροι διανοούμενοι είχαν το βλέμμα τους στραμμένο στην Ευρώπη. Από το 1968 μέχρι το 1971 δούλεψε στoν κουβανικό πολιτιστικό οργανισμό Casa de las Americas.

To 1960 με την έκδοση της νουβέλας La Tregua o Benedetti γίνεται γνωστός σε παγκόσμια κλίμακα. Το βιβλίο αυτό γνώρισε πάνω από εκατό εκδόσεις, μεταφράστηκε σε δεκαεννιά γλώσσες και μεταφέρθηκε στο θέατρο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Το κείμενο είναι η καταδίκη μιας κοινωνίας σε κρίση. Η κορύφωση της κρίσης αυτής είναι το πραξικόπημα του 1973 και οι οδυνηρές συνέπειές του.

Ο Benedetti δεν ασχολείται πια μόνο με τη λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία. Το ενδιαφέρον του για την πολιτική γίνεται όλο και πιο έντονο. Το 1971 ανήκει στους θεμελιωτές του Κινήματος των Ανεξάρτητων 26 Μαρτίου (Movimiento de Independientes 26 Marzo) στο οποίο θα ενσωματωθεί αργότερα το Ευρύ Μέτωπο. Το 1973 αναγκάζεται να εγκαταλέιψει τη χώρα για πολιτικούς λόγους. Για δώδεκα χρόνια έζησε εξόριστος στην Αργεντινή, την Κούβα, το Περού και την Ισπανία. Οι στίχοι του μελωποιούνται και γίνονται τραγούδια, γνωστά σε όλον τον ισπανόφωνο κόσμο.

Ο θάνατος τον βρήκε τον περασμένο Μάιο, στο σπίτι του στο Μοντεβιδέο, όπως ο ίδιος περιγράφει -θα έλεγε κανείς- στο ποίημά του Ακόμη κι οι ελέφαντες (Hasta los elefantes). Η κυβέρνηση της Ουρουγουάης κήρυξε εθνικό πένθος για το γεγονός. Ο Benedetti κέρδισε δίχως άλλο μια θέση ανάμεσα στους αθανάτους του παγκόσμιου λογοτεχνικού στερεώματος.

Με αφορμή τον θάνατο του, μεταφράζονται εδώ πέντε πολιτικά ποιήματά του. Η ποίησή του αγγίζει όλες τις ανθρώπινες πλευρές: τα υπαρξιακά ερωτήματα, τα ερωτικά σκιρτήματα, τον αγώνα για δικαιοσύνη. Κοινό σημείο όλης της δημιουργίας του η νοσταλγική διάθεση και η μελαγχολία, η πρωτογενής ουσία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Επιλέχθηκαν τα ποιήματα με την πρόθεση ν' αποτελέσουν αντιπροσωπευτικό δείγμα της ποιητικής του, καταδεικνύοντας τον ακούραστο αγωνιστή, τον καλλιτέχνη που παίρνει θέση, όπως άλλωστε οφείλει ο κάθε καλλιτέχνης. Επιπλέον, στους στίχους αναδεικνύεται ο πόνος, η αδικία, η ασυδοσία των ισχυρών και η καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων που δεν έχουν χώρα ούτε εποχή. Η φωνή του Benedetti είναι τόσο άμεση, καθαρή κι ανεπιτήδευτη, ώστε θα μπορούσε να είναι η φωνή του κάθε ανθρώπου, του όποιου αναγνώστη του.